Inne zaburzenia wegetatywne w nerwicy

Do innych zaburzeń wegetatywnych występujących w nerwicy zalicza się: bóle i zawroty głowy, bóle serca, bóle brzucha, zaparcia stolca i biegunki, trudności w oddawaniu moczu, drętwienia, mrowienia, pieczenia palców rąk i nóg, bóle mięśniowe - zwłaszcza okolicy lędźwiowo - krzyżowej itp. Jako ogólną zasadę można przyjąć, że wiążą się one przede wszystkim ze skurczem mięśni gładkich. Na przykład bóle głowy w nerwicach mają najczęściej charakter naczynioruchowy - to znaczy, są wywołane skurczami naczyń krwionośnych.

Znaczna część zaburzeń wegetatywnych wiąże się z wyładowaniami ruchowymi we wnętrzu samego ustroju. W sytuacji stresowej wzrasta mobilizacja całego ustroju do walki lub ucieczki. Jeżeli napięcie nie jest rozładowane na zewnątrz w celowym działaniu, ciężar aktywności przenosi się na ruch wewnętrzny - co jest istotą zaburzeń wegetatywnych w nerwicach. Dlatego w leczeniu nerwic istotny jest zabieg odwrotny: zmiana ruchu wewnętrznego na zewnętrzny. Samo wypowiedzenie swoich kłopotów, dolegliwości, konfliktów - zmniejsza natężenie zaburzeń wegetatywnych, gdyż mowa jest już działaniem na zewnątrz. Podobne działanie ma zalecana w nerwicach praca fizyczna - służy rozładowaniu wewnętrznego napięcia w zewnętrznej aktywności.

Zaburzenia wegetatywne są wyrazem mobilizacji ustroju, która może wiązać się z negatywnymi, przewlekle trwającymi uczuciami. Prawdopodobną role wyjaśniającą mogą pełnić trzy czynniki: łatwe utrwalanie się negatywnych postaw uczuciowych, duża reaktywność i stabilność układu wegetatywnego. Do zaburzeń dochodzi prawdopodobnie ze względu na wrodzoną słabość jakiegoś odcinka układu wegetatywnego bądź na skutek utrwalenia się pewnych wzorów zachowania we wczesnym okresie życia.

Niezwykle interesującym, choć mało poznanym zjawiskiem jest - meteoropatia. Zjawisko to polega na silnej reakcji układu wegetatywnego na zmiany atmosferyczne. Człowiek taki jest "żywym barometrem" reaguje różnymi bólami, biciem serca, ogólnym rozbiciem psychofizycznym, niepokojem na zmiany ciśnienia barycznego (zwłaszcza na niże).

Przenoszenie się nerwicowych zaburzeń wegetatywnych

Dolegliwości nerwicowe są często "zaraźliwe" tzn. od osób bliskich przyjmuje się zwykle nieświadomy styl reagowania nerwicowego. Powstaje on w młodym wieku, a następnie ulega utrwaleniu – np. gdy ból głowy raz wystąpi jako reakcja nerwicowa na trudną sytuację, to ma on szansę zawsze w przyszłości towarzyszyć konfliktowym sytuacjom. Zaraźliwością objawów nerwicowych można wyjaśniać mody na określone objawy wegetatywne w pewnych okresach historycznych i kręgach kulturowych (np. omdlenia u kobiet na przełomie XIX i XX wieku).

Monika Drewnowska