Nerwica depresyjna (dystymia)

W nerwicy depresyjnej (dystymia) sytuacje konfliktowe, wywołujące długotrwałe napięcia emocjonalne oraz wewnętrzne konflikty osoby, przyjęta postawa emocjonalna i zaburzone wyobrażenie na swój temat, w połączeniu z innymi objawami nerwicowymi są podstawą reakcji depresyjnej. Smutek jest tu dopiero wtórnym uczuciem w stosunku do niechęci żywionej do samego siebie i otoczenia, poczucia winy, różnych konfliktów, nieuzasadnionego poczucia krzywdy czy frustracji.

Osoby z nerwicą depresyjną budzą w nas raczej negatywne nastawienie oceniające niż współczucie. Drażnią ich niezaspokojone ambicje, pretensje do świata i samych siebie, nieuzasadnione poczucie krzywdy itp.

Nerwicowe zaburzenie depresyjne są charakterystyczne dla okresu dorastania. Uważa się, że zaburzenie to rozwija się szczególnie na bazie zaburzonej osobowości, głównie: borderline i osobowości zależnej, a także narcystycznej i unikającej.

Objawy nerwicy depresyjnej

Nerwica depresyjna dotyczy tylko zaburzeń funkcjonowania, nie występują tu zaburzenia organiczne.

Dominującym objawem jest obniżony nastrój i egocentryczna koncentracja na sobie. Osoba taka jest przytłoczona, nie radzi sobie z żalem i poczuciem nieszczęśliwości. Towarzyszy jej smutek i zahamowanie (zarówno psychiczne jak i ruchowe). Zaburzenia przeżywania dotyczą:

  • emocji;

    Osoba skarży się na uczucia smutku, osamotnienie, bezradność, niepokój oraz utratę zdolności do przeżywania przyjemności i radości.

  • samooceny;

    Osoba nie wierzy we własne możliwości, widzi tylko swoje wady i popełniane błędy.

  • sfery poznawczej;

    Pesymistyczna wizja przyszłości, osoba stwierdza brak zainteresowań, a niekiedy jej zainteresowania skupiają się jedynie na własnej osobie. Skarży się na zaburzenia pamięci.

  • sfery zachowań;

    Jest apatyczna, brak jest motywacji do działania i realizacji zainteresowań, pojawiają się trudności w wykonywaniu codziennych obowiązków.

Przyczyny nerwicy depresyjnej

Nerwicowe zaburzenie depresyjne mogą być wynikiem szczególnych cech osobowości chorego, uniemożliwiających mu odczuwanie przyjemności. Uważa się, że zaburzenie to rozwija się szczególnie na bazie zaburzonej osobowości, głównie: borderline i osobowości zależnej, a także narcystycznej i unikającej.

Jest również wielu zwolenników hipotezy powstawania nerwicy depresyjnej, jako konsekwencji zaburzeń metabolicznych w ośrodkowym układzie nerwowym (obniżenie transmisji dopaminy w systemie limbicznym). Aktualny stan wiedzy na ten temat nie pozwala jednak uzasadnić wszystkich przypadków zakłóceniami funkcji neuromediatorów.

Jednym z czynników wyzwalającym nerwicę depresyjną mogą być wydarzenia związane z utratą. Szczególnie dotyczy to ważnych emocjonalnie dla chorego osób, celów i zdolności.

Leczenie nerwicy depresyjnej

Przy rozpoznaniu nerwicy depresyjnej należy wykluczyć choroby somatyczne, które mogą przyczynić się do jej rozwoju. Leczenie opiera się głównie na zmianie otoczenia wspomaganej lekami (hydroksyzyna, chlorprotyksen itp.). Niezbędna jest tu również psychoterapia podtrzymująca i poznawcza. Terapia jest długotrwała a objawy często nawracające.

Aleksandra Bulińska