Psychoterapia nerwicy

Psychoterapia stanowi podstawową metodę leczenia zaburzeń nerwicowych i zaburzeń związanych ze stresem. To praktyczna umiejętność świadomego i planowanego oddziaływania na przeżywanie jednostki, bazująca na wiedzy psychologicznej i systematycznie wykorzystująca komunikację werbalną i niewerbalną. Opiera się na intensywnej więzi emocjonalnej powstałej w przebiegu leczenia w relacji pacjent i terapeuta.

Głównym celem psychoterapii jest usunięcie przyczyn schorzenia, uświadomienie pacjentowi psychogennego podłoża jego zaburzeń oraz poprawa sposobu jego funkcjonowania. Skuteczność psychoterapii w dużej mierze zależy od odpowiedniego dobrania do problemów pacjenta stosowanych metod oraz umiejętności interpersonalnych terapeuty.

Za najskuteczniejsze metody psychoterapii w leczeniu nerwicy uważa się analizę grupową, terapię poznawczą i behawioralną oraz psychoanalityczną psychoterapię.

Formy psychoterapii

Wyróżnia się następujące formy psychoterapii:

  • psychoterapia indywidualna

    Psychoterapia indywidualna opiera się na indywidualnych spotkaniach terapeuty z pacjentem (1do 5 w tygodniu) trwających 20 do 60 minut. Gdzie poprzez rozmowę z terapeutą pacjent uzyskuje wgląd w różne obszary funkcjonowania. Terapeuta stanowi czynnik leczący.

  • psychoterapia grupowa

    Spotkania odbywają się w małych grupach terapeutycznych (9 do 11 osób) i trwają od 1 do 1,5 godziny. Ogólna liczba spotkań może wynosić od 10 do 40, a leczenie takie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Czynnik leczący stanowi tu terapeuta oraz dynamika grupowa.

    Psychoterapia grupowa może być prowadzona metodą otwartych grup, gdzie w miejsce pacjenta kończącego leczenie do grupy wprowadzany jest kolejny pacjent rozpoczynający terapię, lub metodą grup zamkniętych gdzie pacjenci w tym samym czasie zaczynają i kończą psychoterapię.

    W psychoterapii grupowej mogą być wykorzystywane różne formy aktywności grupowej ułatwiające pacjentom ujawnianie i omawianie doznawanych emocji, konfliktów i ich problemów. Technikami tworzącymi takie okoliczności są między innymi: psychodrama, pantomima, muzykoterapia i rysunek terapeutyczny.

  • psychoterapia w grupie rodzinnej (terapia rodzin)

    Terapia rodzin opiera się na spotkaniach psychoterapeuty z osobami z najbliższego otoczenia pacjenta. Tu leczenie pacjenta odbywa się poprzez oddziaływanie na postawy i relacje między członkami rodziny.

Podział psychoterapii w zależności od stawianego celu

W zależności od stawianych sobie celów psychoterapię można podzielić na podtrzymującą i integrującą.

  • Psychoterapia podtrzymująca

    Psychoterapia podtrzymująca najczęściej stosowana jest u pacjentów nieszczęśliwych i poddających się. Prowadzona jest w warunkach leczenia ambulatoryjnego i ma na celu udzielenie wsparcia, zmianę stosunku pacjenta do objawów, sposobu reagowania oraz zwiększenie skuteczności radzenia sobie z nimi.

    Psychoterapia podtrzymująca stosowana jest głównie u osób, z nagłym początkiem zaburzeń, a które miały już pozytywne doświadczenie w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami oraz u grupy osób, u których raczej nie ma perspektywy poprawy ich sytuacji, ze względu na niski poziom refleksyjności, przewlekłość zaburzenia czy współwystępowanie chorób somatycznych.

    Terapeuta podczas spotkań (1-3 tygodniowo przez 3 miesiące) pobudza pacjenta do aktywności, wyrażania swoich uczuć i podejmowania nowych rozwiązań. W przypadku zaburzeń świadomości, czy czuciowo-ruchowych zaleca się stosowanie bodźca dźwiękowego, czuciowego itp.

  • Integrująca (restrukturalizująca) psychoterapia systematyczna

    Psychoterapia integrująca wykorzystywana jest w leczeniu pacjentów z nerwicami przewlekłymi. Celem jej jest zmiana postawy i osobowości pacjenta. Jest to terapia długotrwała (kilkadziesiąt spotkań). Leczenie polega na wypracowaniu przez pacjenta wglądu i prowadzi do zmiany stosunku do siebie, choroby i otoczenia. Terapia ta prowadzona jest często w oddziałach stacjonarnych, a lepsze wyniki daje zestawienie psychoterapii indywidualnej z grupową oraz innymi formami np. arteterapią, fizykoterapią.

Aleksandra Bulińska