Zaburzenia lękowe

Zespoły lękowe stanowią grupę najczęściej spotykanych nerwic. Ze względu na charakter objawów i ich przebieg, wyróżnia się trzy podstawowe postacie:

  1. Zespół lęku napadowego (lęk paniczny)

    Napady panicznego lęku charakteryzują się nawracającymi, niemożliwymi do przewidzenia napadami ciężkiej paniki. Główne objawy rozwijają się nagle i osiągają szczytowe natężenie w ciągu 10 minut. Są to:

    • kołatanie serca,
    • uczucie duszności,
    • przyspieszony oddech,
    • drżenie, pocenie się,
    • zawroty głowy, utrata równowagi,
    • zimne dreszcze lub uderzenia gorąca,
    • dolegliwości w jamie brzusznej.

    Lęk paniczny rozpoznaje się gdy objawy co najmniej cztery z wymienionych mają miejsce w okolicznościach obiektywnie niezagrażających, a owe napady paniki występują kilka razy w miesiącu, powodując strach lub dyskomfort.

    Napad panicznego lęku trwa ok. 30 min (niekiedy utrzymuje się przez godzinę), złe samopoczucie może utrzymywać się i dłużej. Najczęściej chorzy na zaburzenia paniczne doświadczają napadów podczas snu. Zaburzenia paniczne często mają charakter przewlekły i obecnie należą do jednych z najpoważniejszych zaburzeń psychicznych.

  2. Zespół lęku uogólnionego (lęk wolnopłynący)

    Zespół lęku uogólnionego cechuje uporczywy lęk, stałe poczucie, napięcia i niepokoju, które nie wynikają z zewnętrznej sytuacji.

    Objawy lękowe w postaci uczucia niepokoju, uczucia zagrożenia "że coś złego się stanie" utrzymują się co najmniej kilka tygodni, albo miesięcy. Najczęściej towarzyszącymi zaburzeniami somatycznymi są: napięcie mięśniowe, przyspieszona czynność serca. Niemożność znalezienia sobie miejsca, niezdolność do relaksu i liczne objawy negatywne m.in. bóle mięśniowe i zaburzenia snu - szczególnie zasypiania, występują przewlekle, a osoby nimi dotknięte przyzwyczajają się do owego stanu napięcia i lęku i uważając się z a nerwowe albo strachliwe. Takie stanowisko utrudnia rozpoznanie uogólnionych zaburzeń lekowych, gdyż osoby same nie zgłaszają już swoich dolegliwości lekarzowi. Warto pamiętać, że samoistne remisje raczej nie występują, a możliwe są dzięki odpowiedniej terapii.

  3. Zespół lęku fobicznego

    Lęk występuje natychmiast w określonych sytuacjach, w rzeczywistości mało zagrażających. Fobie prowadzą do unikania sytuacji budzących strach, często pogarszając społeczne funkcjonowanie i osiągnięcia życiowe obniżając tym samym poczucie własnej wartości osoby. Do najczęstszych postaci fobii należą:

    • Agorafobia - najczęściej dotyczy strachu przed wyjściem z domu;
    • Fobie społeczne - strach przed uważną obserwacją ludzi, np. w sytuacjach przemawiania, czy pracy w otwartych pomieszczeniach, gdzie jest się narażonym na obserwację wielu osób;
    • specyficzne - dotyczą ściśle określonych, specyficznych sytuacji np. fobie dotyczące zwierząt i owadów (pająki, gryzonie, węże, psy), dotyczących naturalnego środowiska (burza, woda), sytuacyjne (lot samolotem, windy), lęki przed krwią itp.

Aleksandra Bulińska